Jadłospis z ChatGPT — przetestowaliśmy, żebyś nie musiał(a)

Wpisaliśmy w ChatGPT: "Ułóż jadłospis na tydzień dla pary — on 2500 kcal, ona 1500 kcal". Wydawało się proste. Darmowy dietetyk, który nie każe czekać na wizytę i nie kosztuje 200 zł za jadłospis. Dostaliśmy plan — i na pierwszy rzut oka wyglądał nieźle. Problem zaczął się, gdy sprawdziliśmy kalorie, spróbowaliśmy ugotować z tego obiad, i odkryliśmy że jajko w jednym przepisie ma 100 kcal, a w następnym 120.

W tym artykule pokażę co konkretnie poszło nie tak, co na ten temat mówią badania naukowe, i dlaczego jadłospis z ChatGPT to dobry punkt wyjścia do inspiracji — ale nie do planowania diety.

Co ChatGPT robi dobrze — uczciwie#

Zanim przejdę do problemów: ChatGPT jest świetny do pewnych rzeczy związanych z jedzeniem. Serio.

Inspiracja na posiłki — "Podaj mi 5 pomysłów na obiad z kurczakiem i brokułami" i dostajesz sensowne propozycje w 3 sekundy. Lepiej niż scrollowanie food blogów przez 20 minut.

Tłumaczenie pojęć — "Czym różni się białko pełnowartościowe od niepełnowartościowego?" i dostajesz zrozumiałą odpowiedź bez medycznego żargonu.

Pierwszy krok — Jeśli nigdy nie planowałeś posiłków i nie wiesz od czego zacząć, ChatGPT da ci zarys, od którego możesz odbić.

Sami używamy AI do wielu rzeczy — pomysły na dania, szybkie pytania o składniki, brainstorming nowych przepisów. Ale nie do liczenia kalorii i nie do planowania tygodnia. I za chwilę pokażę dlaczego.

Gdzie ChatGPT się myli — co mówią badania#

To nie są nasze subiektywne wrażenia. Naukowcy sprawdzili dokładność ChatGPT w planowaniu posiłków i wyniki nie są optymistyczne.

Kalorie? Niedoszacowane o 36%

Badanie opublikowane w Nutrition (2024) wykazało, że ChatGPT zaniża kalorie o 36% i tłuszcze o 48%. Przy diecie 1500 kcal to oznacza, że plan, który ChatGPT twierdzi, że ma 1500 kcal, w rzeczywistości może mieć ponad 2000. Przy redukcji to przepis na stanie w miejscu z wagą.

Różne odpowiedzi na to samo pytanie

Badanie z Journal of Clinical Medicine (2024) sprawdziło reprodukowalność — czyli czy ChatGPT daje spójne odpowiedzi na to samo pytanie zadane w różnych sesjach. Wynik? Około 50% spójności. Połowa odpowiedzi się różni. Rano jajko ma 100 kcal, wieczorem 120. To nie jest baza danych — to zgadywanie.

Mleko migdałowe w diecie bezorzechowej

Badanie z Nutrition (2023) sprawdziło 56 diet dla alergików. W 7% przypadków ChatGPT umieścił w jadłospisie produkt, który miał być wykluczony — w tym mleko migdałowe w diecie bezorzechowej. Dla osoby z alergią na orzechy to ryzyko anafilaksji.

Witaminy i minerały poniżej normy

Badanie z Nutrition Research (2024) wykazało, że jadłospisy z ChatGPT i Bard (Gemini) konsekwentnie nie dobijają zalecanego spożycia witaminy D i fluorku. Diety wegańskie miały dodatkowo niedobory witaminy B12 — a ChatGPT wspomniał o suplementacji tylko w 5 z 18 przypadków.

To nie są edge case'y. To systematyczne błędy w podstawowych obliczeniach żywieniowych. ChatGPT nie korzysta z bazy danych o wartościach odżywczych — zgaduje na podstawie tekstu, który widział podczas treningu.

Nasz test — jadłospis z ChatGPT dla pary#

Dość badań naukowych — oto co dostaliśmy my, próbując użyć ChatGPT do realnego planowania posiłków.

Prosty prompt nie wystarczy

Pierwszy instynkt: wpisać "Ułóż jadłospis na tydzień dla dwóch osób — 1500 i 2500 kcal". Efekt? Powtarzalne, jałowe posiłki. Kurczak z ryżem w poniedziałek, kurczak z ryżem we wtorek, w środę — niespodzianka — kurczak z kaszą.

Żeby dostać coś jadalnego, prompt musi być znacznie bardziej rozbudowany:

• Nie powtarzaj tych samych przepisów co dzień
• Zadbaj o zróżnicowanie smaków i kuchni
• Planuj tak, żeby składniki się zużywały (zero waste)
• Rozłóż makro równomiernie na posiłki
• Uwzględnij batch cooking — gotowanie na 2-3 dni

Napisanie takiego prompta to osobne zadanie. A potem i tak okazuje się, że model halucynuje — kalorie się nie zgadzają, składniki z dnia 1 nie pojawiają się w przepisach z dnia 3 (mimo prośby o zero waste), a rozkład makro w poszczególnych posiłkach jest losowy.

Jajko: 100 czy 120 kcal?

Sprawdziliśmy wartości odżywcze w kilku przepisach z planu. W jednym jajko miało 100 kcal, w innym — dla tego samego rozmiaru — 120 kcal. ChatGPT nie korzysta z jednej bazy danych (jak USDA). Za każdym razem "przypomina sobie" wartości z tekstu treningowego. Efekt: te same składniki mają różne kalorie w różnych przepisach.

Dla porównania: baza USDA FDC mówi, że jedno duże jajko (50g) to 72 kcal. Zawsze. Niezależnie od tego, czy pytasz rano czy wieczorem.

Dwa osobne obiady zamiast jednego

Plan dawał nam przepisy z różnymi gramaturami dla dwóch osób — ale nie jako "ugotuj jedno danie i podziel", tylko jako dwa osobne zestawy składników. W praktyce oznaczało to gotowanie dwóch obiadów. Cały sens wspólnego planowania — jedno gotowanie, dwa talerze — zniknął.

Próbowaliśmy napisać prompt, który wymusza batch cooking i dzielenie jednego dania. Efekty były niezadowalające — ChatGPT albo ignorował instrukcję, albo dawał podział "na oko" bez konkretnych gramów.

Kontekst się gubi

LLM-y mają ograniczoną pojemność kontekstu. Przy długiej konwersacji ChatGPT zaczyna "zapominać" wcześniejsze instrukcje. Poprosiliśmy o wykluczenie orzechów — dzień 1-3 był OK, w dniu 4 pojawiły się migdały. To ten sam mechanizm, który badanie z Nutrition (2023) udokumentowało — tyle że u nas stawką nie była anafilaksja, a po prostu sfrustrowane planowanie.

Limit outputu — plan się urywa

Pełny jadłospis na 7 dni dla dwóch osób z przepisami, składnikami, gramaturami i krokami gotowania to dużo tekstu. ChatGPT ma limit długości odpowiedzi. W praktyce plan się urywa w okolicach dnia 4 i musisz prosić "kontynuuj". Generujesz jadłospis batchami — dzień po dniu — co zwiększa ryzyko niespójności między dniami (inne kalorie, zapomniane ograniczenia, powtórzone przepisy).

Efekt? Wróciliśmy do jedzenia "na oko"

Podeszliśmy do tego dwa razy. Za pierwszym — prosty prompt, słabe wyniki. Za drugim — rozbudowany prompt, trochę lepsze wyniki, ale weryfikacja kalorii i próba dostosowania planu zajęła tyle czasu, że nie było sensu. Wróciliśmy do jedzenia "na oko", co — jak pisałem w artykule o jadłospisie dla pary — skończyło się tym, że żadne z nas nie osiągnęło swoich celów.

Niebezpieczne przepisy od AI — to się naprawdę stało#

Błędne kalorie to jedno. Ale AI potrafi wygenerować przepisy, które są fizycznie niebezpieczne. To nie science fiction — to udokumentowane przypadki.

Gaz chloraminowy jako "orzeźwiający napój"

W 2023 roku nowozelandzki supermarket Pak'n'Save uruchomił bota AI do generowania przepisów. Użytkownik podał jako składniki wodę, amoniak i wybielacz. Bot wygenerował "Aromatic Water Mix" — opisany jako "orzeźwiający napój bezalkoholowy" — który w rzeczywistości jest przepisem na śmiertelny gaz chloraminowy.

Klej w sosie do pizzy

W 2024 roku Google AI Overview (podsumowanie AI w wynikach wyszukiwania) zasugerowało dodanie "1/8 szklanki nietoksycznego kleju do sosu na pizzę, żeby ser lepiej się trzymał". Źródło? Żart na Reddicie sprzed 11 lat, potraktowany przez AI jako fakt kulinarny.

Przetwory z ryzykiem botulizmu

University of Minnesota Extension (2024) przetestował przepisy na przetwory generowane przez AI. ChatGPT poproszony o przepis na przetwory z rabarbaru stworzył hybrydę dżemu i kompotu — z niewystarczającą ilością cukru i błędną przestrzenią nad produktem w słoiku. Przy przetworach to ryzyko botulizmu — choroby, która może być śmiertelna.

Te przypadki dotyczą gotowania, nie planowania diety. Ale pokazują fundamentalny problem: AI nie rozumie konsekwencji swoich odpowiedzi. Nie wie, że amoniak z wybielaczem to trujący gaz, że klej to nie składnik spożywczy, ani że złe pH w przetworach może zabić.

Kiedy ChatGPT wystarczy, a kiedy potrzebujesz czegoś więcej#

ChatGPT i dedykowane narzędzie do planowania posiłków to nie jest "jedno albo drugie". To różne narzędzia do różnych zadań.

	ChatGPT	Dedykowane narzędzie (np. Yummo)
Źródło danych o kaloriach	Tekst treningowy (zmienne, niespójne)	Baza USDA FDC (stałe, zweryfikowane)
Spójność	~50% (różne odpowiedzi na to samo pytanie)	100% (te same składniki = te same wartości)
Plan dla pary z różnymi kcal	Dwa osobne plany lub podział "na oko"	Jedno danie, dwie gramaturki
Batch cooking	Trudny do wymuszenia promptem	Wbudowany (gotuj raz, jedz 2-3 dni)
Lista zakupów	Ręczne przepisywanie z tekstu	Automatyczna, zsumowana
Zero waste (zużycie składników)	Ignoruje lub zapomina	Planuje wykorzystanie składników w tygodniu
Czas	Promptowanie + weryfikacja = godziny	2 minuty

Kiedy ChatGPT wystarczy:

• Szukasz inspiracji na obiad ("co zrobić z cukinii i mięsa mielonego?")
• Potrzebujesz szybkiego pomysłu, nie precyzyjnego planu
• Chcesz zrozumieć pojęcie dietetyczne prostym językiem

Kiedy potrzebujesz czegoś więcej:

• Chcesz trafić w konkretne kalorie i makro
• Planujesz dla dwóch osób z różnymi celami
• Gotujesz na kilka dni (batch cooking)
• Chcesz listę zakupów i zero waste
• Nie chcesz spędzać godzin na weryfikacji

Najlepsze podejście? Chatbot do pomysłów, dedykowane narzędzie do planowania. Yummo nie generuje przepisów z modelu językowego — wybiera je z kuratowanej bazy, w której każdy przepis ma zweryfikowane wartości odżywcze z USDA FDC. Dopasowuje plan do Twoich preferencji, kalorii i makro — ale źródłem danych jest baza, nie halucynacja.

FAQ#

Czy ChatGPT może ułożyć jadłospis?

Tak, ChatGPT wygeneruje jadłospis na podstawie Twojego prompta. Problem nie w tym, czy potrafi — ale czy wynik jest dokładny. Badania pokazują zaniżenie kalorii o 36% i niespójne wartości odżywcze między posiłkami. Jako inspiracja — świetny. Jako precyzyjny plan dietetyczny — wymaga ręcznej weryfikacji każdego przepisu.

Czy jadłospis z ChatGPT jest bezpieczny?

Dla zdrowej osoby bez alergii — raczej tak, choć kalorie będą niedokładne. Dla alergików i osób z ograniczeniami dietetycznymi — nie bez weryfikacji. Badanie z Nutrition (2023) wykazało, że w 7% przypadków ChatGPT umieścił w diecie produkt, który miał być wykluczony.

Jak ułożyć jadłospis dla pary z różnymi kaloriami?

ChatGPT sobie z tym nie radzi — daje dwa osobne plany zamiast jednego dania z różnymi porcjami. Testowaliśmy to i opisaliśmy szczegółowo w osobnym artykule. Krótko: potrzebujesz narzędzia, które potrafi podzielić jedno danie na dwie gramaturki — jak konfigurator Yummo.

Czy AI zastąpi dietetyka?

Nie. AI to narzędzie do generowania planów i inspiracji, nie specjalista z wiedzą kliniczną. Dietetyk oceni Twoje indywidualne potrzeby, historię zdrowotną, i weźmie pod uwagę czynniki, których żaden model językowy nie zna. Dedykowana aplikacja z kuratowaną bazą przepisów i zweryfikowanymi danymi żywieniowymi to krok bliżej precyzji niż ChatGPT — ale przy problemach zdrowotnych wizyta u dietetyka jest niezastąpiona.

---

Jadłospis z ChatGPT brzmi jak idealne rozwiązanie — darmowy, szybki, dostępny o 23:00 kiedy planujesz tydzień. W praktyce to godziny promptowania, niespójne kalorie i plan, który wymaga ręcznej weryfikacji każdego przepisu. Dla inspiracji — jak najbardziej. Do precyzyjnego planowania posiłków, szczególnie dla pary z różnymi celami kalorycznymi — potrzebujesz narzędzia, które liczy z bazy danych, a nie zgaduje.